PrivéBlogDe eerste weken na de bevalling – Advies van de verloskundige
Zwangerschap

De eerste weken na de bevalling – Advies van de verloskundige

Een bewust alleenstaande moeder met haar pasgeboren baby

De eerste weken na de bevalling zal uw leven een mix zijn van emoties en veranderingen. Het kan zijn dat u wordt overweldigd door machteloosheid, twijfel en, dat is het belangrijkst, geluk. U hebt een baby gemaakt en ter wereld gebracht en die is helemaal van u afhankelijk om te overleven. Dat is prachtig maar roept ook angst op.

Als u een baby hebt, zijn de eerste weken – of zelfs jaren – zwaar. Uw leven bestaat nu voornamelijk uit een huilende baby, slaapgebrek, borstvoeding en luiers. Het is een prachtige, maar moeilijke tijd. In dit blogbericht bereid ik u voor op wat u kunt verwachten tijdens de eerste weken van het moederschap – en deel ik dingen die goed zijn om te weten na de bevalling.

Wat er na de bevalling met uw lichaam gebeurt

Na de geboorte brengt u de eerste dagen in het ziekenhuis of thuis door. Wanneer u uw pasgeboren baby mee naar huis kunt nemen hangt af van de procedure in het ziekenhuis en of er sprake was van complicaties bij de geboorte. Uw lichaam heeft hoe dan ook hard werk en een geweldige prestatie geleverd, en uw lichaam zal daar nog even door getekend zijn. Hier volgen enkele dingen die u kunt verwachten tijdens de eerste dagen na de bevalling.

Lichamelijke veranderingen

Tijdens de zwangerschap verandert uw lichaam en het zal even duren voordat deze veranderingen verdwenen zijn en soms gebeurt dat helemaal niet. Tijdens de eerste weken na de bevalling zult er nog steeds zwanger uitzien. Uw baarmoeder heeft tijd nodig om zich volledig samen te trekken, de organen moeten weer op hun plek vallen en de buikspieren zijn uitgerekt. Het zal een paar weken duren voordat uw buik er weer relatief normaal uitziet en na verloop van tijd zullen de striemen minder kleur krijgen en minder groot worden. In het algemeen kan het dragen en baren van een kind sporen achterlaten op uw lichaam waardoor het er anders uit gaat zien.

Bloedingen

De eerste dagen na het bevallen zult u last hebben van lichte bloedingen die de weken erna steeds minder zullen worden. Het is ook vrij normaal dat er een paar flinke bloedklonters verschijnen, aangezien bloed in de baarmoeder gestold kan zijn. Ze zullen voornamelijk verschijnen wanneer u gaat staan en/of wanneer u onder de douche staat. Ik snap dat dit eng kan zijn, maar het is volkomen normaal, zolang de bloedingen maar afnemen na een paar dagen. Houd de ontwikkeling dus in de gaten. Neem contact op met uw arts als de bloedingen na een paar dagen niet afnemen of als u last van bloedklonters blijft houden. Dat kan namelijk een teken zijn van restanten van de placenta of vruchtwaterzak in de baarmoeder die verwijderd moeten worden.

Inscheuring en infectiegevaar

Na de bevalling heeft uw lichaam tijd nodig om te helen. Als u bent gehecht, zullen de hechtingen binnen een paar weken vanzelf oplossen of door de arts worden verwijderd. Daarover wordt u geïnformeerd nadat u bent bevallen.  
Zorg dat u voldoende kraamverband koopt dat in uw zwangerschapsondergoed past. Ik raad aan om voor de geboorte een paar verbanden in de vriezer te leggen – een ijskoud verband in een stuk stof of een sok kunnen een verzachtende werking hebben op de inscheuring in de dagen na de geboorte. Vermijd het gebruik van tampons of menstruatiecups vanwege de kans op infectie. Hetzelfde geldt voor onbeschermde seks of een bezoekje aan het zwembad.

Tekenen van infectie kunnen zijn dat de inscheuring groter wordt en opzwelt of begint te ruiken. Neem in dat geval contact op met uw arts.

Pijn na de bevalling

Bevallen is hard werk en na die tijd zult u in uw hele lichaam pijn hebben. Veel vrouwen vergelijken de bevalling met het lopen van een marathon en u moet er rekening mee houden dat uw lichaam en geest uitgeput zijn in de dagen erna. Daarom raad ik aan om u op de baby voor te bereiden voordat hij/zij ter wereld komt.

Het is ook gebruikelijk om pijn na de bevalling of buikkramp te hebben. Deze pijn na de bevalling is vaak erger als u al eerder bent bevallen en is vergelijkbaar met de pijn tijdens de geboorte. Het is net als bij echte weeën de baarmoeder die zich samentrekt. U wordt aanbevolen om zowel paracetamol als ibuprofen te nemen als pijnstiller na de geboorte.

Huid-op-huidcontact met uw baby is erg belangrijk in het begin

Huid-op-huidcontact met uw baby

Huid-op-huidcontact heeft positieve effecten, zowel voor u als voor de baby. Wanneer u en uw baby huid op huid liggen, zorgt dat voor de vrijgave van oxytocine (het knuffelhormoon). Dat heeft een pijnstillende effect, zorgt dat uw baarmoeder zich samentrekt en helpt om de melkproductie te stimuleren. Daarnaast helpt huid-op-huidcontact om de bloedsuikerspiegel en de temperatuur van de baby te stabiliseren en vergroot het de band tussen ouder en kind.

Aangezien de baby de eerste weken veel slaapt, is huid op huid echt een goede manier om de baby dicht bij u te houden wanneer hij/zij slaapt, en kunt u elkaar leren kennen en leert u de signalen van uw baby herkennen. Op deze manier leert uw baby uw geur kennen en heeft deze vrije toegang tot de borst, wat super belangrijk is in de eerste dagen wanneer de melk doorkomt.

Naar de wc na de geboorte

Tijdens de eerste paar dagen zal het waarschijnlijk branden als u naar de wc gaat, of u nu bent ingescheurd of alleen kleine scheurtjes had na de bevalling. U kunt wat van de pijn wegnemen door een spoelfles of douche met lauw water te nemen om tijdens het plassen te spoelen.

De eerste paar keer dat u naar de wc gaat om te poepen kunt u bang zijn dat de inscheuring openbarst. Het kan voelen alsof alles naar buiten komt, maar dat is niet zo dus probeert u zich daarover geen zorgen te maken. U kunt ook wat wc-papier of een maandverband gebruiken om tegen het perineum te houden, dat kan u het gevoel geven dat alles op zijn plek blijft. Daarnaast is het belangrijk om vezelrijk te eten en veel water te drinken om uw stoelgang goed te houden en niet verstopt te raken.

Borstvoeding

Ervaren moeders laten het erg gemakkelijk lijken om de borst te geven, maar net als bij elke vaardigheid moet u oefenen en leren. Beginnen met borstvoeding kan een uitdaging zijn en u en uw baby moeten samen oefenen en leren.

Beginnen met borstvoeding

Snel na de geboorte is het tijd om te beginnen met borstvoeding. Kijk voor een goede start naar de zuigtechniek van uw baby. Als de borst geven pijnlijk is of als uw tepels gebarsten zijn of kloven hebben, kan de zuigtechniek niet goed zijn. Uw verloskundige of verpleegkundige kan u advies geven over goede zuigtechnieken.

Tijdens de eerste paar dagen leeft uw baby op colostrum, een dikke gele melk die in kleine beetjes komt. Na 3-4 dagen komt de "echte" melk door, en het is belangrijk dat uw baby vrije toegang tot de borst heeft en vaak kan drinken. Daarnaast moet u regelmatig van borst wisselen, maar alleen tot de echte melk doorkomt. Baby's worden geboren met glycogeenreserves en een extra vetlaagje (in sommige landen wel de lunchtrommel genoemd), wat hen helpt om de eerste dagen door te komen voordat de melk doorkomt. Aangezien baby's deze reserves aanspreken is het volkomen normaal dat ze gewicht verliezen tijdens de eerste week na de geboorte. De baby zal weer aankomen wanneer de borstvoeding eenmaal volledig op gang is.

Wanneer de melk doorkomt, is het belangrijk dat uw baby aan de ene borst blijft en die leegdrinkt voordat u van kant wisselt. Vaak is de borst het leegst aan de kant van de kin van de baby. Daarom is het een goed idee om van houding te veranderen bij het voeden zodat de borst van alle kanten wordt leeggedronken.

De borst geven kan een uitdaging zijn in het begin

Hoe vaak geeft u borstvoeding?

In het begin moet uw baby minimaal 8 keer per dag borstvoeding krijgen, liefst vaker.

Wanneer de melk doorgekomen is, moet u minstens 6 keer per dag, elke 4 uur, de borst geven - maar liever nog vaker. Uit recent onderzoek blijkt dat de maag van een pasgeborene profijt heeft van regelmatige borstvoeding, en het is niet ongebruikelijk om elk uur de borst te geven, zowel overdag als 's nachts. Moedermelk is gemakkelijk verteerbaar, wat betekent dat uw baby kleine en regelmatige voedingen nodig heeft. Wanneer het colostrum verandert in overgangsmelk en de melkproductie toeneemt, zal de maag van de baby langzaam uitzetten.

Als u uw baby vrij laat drinken, zal uw melkproductie worden aangepast op de behoeften van uw baby. Hoe meer borstvoeding u geeft, hoe meer melk u produceert, en hoe minder vaak, hoe minder melk. Zo simpel is het. Als u merkt dat u te veel of te weinig melk produceert, is het een goed idee om een verloskundige of verpleegkundige om raad te vragen.

Ten slotte is borstvoeding veel meer dan alleen voeding. Regelmatig de borst geven gaat niet alleen om de maaginhoud, maar ook om de behoefte van de baby aan veiligheid, geborgenheid en rust.

's Nachts borstvoeding geven

Omdat de maag van een baby klein is en geen grote hoeveelheden melk kan bevatten, is het normaal dat baby's 's nachts regelmatig wakker worden omdat ze honger hebben. Hoewel het u van een goede nachtrust berooft, is 's nachts borstvoeding geven zeer aan te bevelen, aangezien het u en uw baby verschillende voordelen biedt. Ten eerste zal uw melkproductie gedurende de nacht toenemen en 's nachts de borst geven stimuleert uw melkvoorraad. Het kan ook helpen om uw baby te kalmeren, aangezien borstvoeding hormonen bevat die de slaap stimuleren en kalmerend werken.

Wanneer u 's nachts voedt, kan het goed zijn om te gaan liggen met weinig licht, zodat uw baby snel leert dat het nacht is en tijd om te slapen.

Hoe weet ik dat mijn baby honger heeft?

Het is een goed idee om uw baby de borst te geven zodra er tekenen zijn dat de baby honger begint te krijgen, anders gaat hij of zij huilen, wat de borstvoeding moeilijker maakt. Er zijn verschillende tekenen dat uw baby de borst wil:

Vroege tekenen

  • Uw baby smakt en likt aan de lippen
  • Uw baby doet zijn/haar mond open en dicht
  • Uw baby begint te zuigen op lippen, tong en handen

Actieve tekenen

  • Uw baby zoekt de borst van degene die haar/hem draagt
  • Uw baby probeert in de juiste houding te komen voor de borstvoeding
  • Uw baby wordt onrustig en beweeglijk
  • Uw baby jammert en ademt snel

Late tekenen

  • Uw baby beweegt zijn/haar hoofd druk heen en weer
  • Uw baby huilt

Als borstvoeding niet lukt

Soms lukt het niet om de borst te geven of bestaat de wens helemaal niet. Daar kunnen verschillende redenen voor zijn en voor sommige vrouwen voelt dat als een mislukking. Als nieuwe en kwetsbare moeder is het volkomen begrijpelijk als u zich teleurgesteld voelt dat de borst geven niet lukte, als dat iets was waarop u zich verheugde. Bedenk gewoon dat iedereen anders gebouwd is en dat borstvoeding geven u geen betere moeder maakt.

Het welzijn van uw baby – goed om te weten als nieuwe moeder

Nieuwe moeders maken zich vaak zorgen over de gezondheid en welzijn van hun baby.

  • Eet mijn baby genoeg?
  • Komt mijn baby goed aan?
  • Is het normaal dat de baby zoveel slaapt?
  • Hieronder staat wat u kunt verwachten tijdens de eerste weken.

Slaap en oogcontact

In het begin is het volstrekt normaal dat uw baby het grootste deel van de tijd slaapt. Maar de baby moet ook periodes hebben waarin hij of zij wakker en levendig is. Uw baby kan nog geen oogcontact houden en de oogjes zullen steeds heen en weer gaan. Oogcontact zal de komende weken toenemen en oogcontact en aanwezigheid zijn erg belangrijk voor de ontwikkeling van uw baby.

Tekenen dat uw baby het goed doet

  • Uw baby is geïnteresseerd in borstvoeding en wordt er minstens 6-8 keer per dag voor wakker.
  • Uw baby is het grootste deel van de tijd kalm en niet sloom, rusteloos of constant aan het huilen.
  • Uw baby heeft minimaal 6 natte luiers per dag en ontlasting die bij de leeftijd past.
  • Uw baby heeft een normale huidskleur (niet grijs, bleek of erg geel).

De navelstreng verzorgen

Na het afknippen van de navelstreng, blijft er een klein stukje achter in de navel. Dat zal uitdrogen en in de loop van de eerste weken eraf vallen. Houd dit stukje van de navelstreng schoon en droog en zorg dat de luier niet straks over de navel wordt gelegd. Doe de luier er losjes overheen of vouw deze om. Er kan bloed te zien zijn als de navelstreng eraf begint te vallen, dat kan voorzichtig worden weggeveegd met een watje en schoon water. Het kan ook een beetje ruiken.

Als de navelstreng er nog niet is af gevallen wanneer u uw baby in bad doet, is het belangrijk om niet het badwater te gebruiken om het gezicht van uw baby te wassen. Maak het gezicht schoon met vers water om de kans op een oogontsteking te voorkomen.

Warmte-uitslag en baby-acne

Er kunnen bultjes op de huid van uw baby ontstaan, zowel op het lichaam als in het gezicht, door baby-acne of warmte-uitslag. Baby-acne is volstrekt normaal en wordt veroorzaakt door hormonen van de moeder. Warmte-uitslag kan ontstaan als de baby iets te goed is ingepakt en het te warm krijgt. Voel in de nek van uw baby: als die warm en droog is, is uw baby comfortabel. Als de nek heet en zweterig is, heeft uw baby het te warm, en als het koud aanvoelt, is het juist te koud. Pasgeboren baby's hebben moeite om hun eigen temperatuur te reguleren en worden gemakkelijk beïnvloed door hun omgeving. Daarom is het belangrijk om goed op te letten of uw baby het te warm of te koud heeft, zowel wanneer jullie huid op huid liggen als wanneer u gaat wandelen met de kinderwagen.

Als de huid geel wordt

De meeste baby's worden 2-3 dagen na de geboorte een beetje geel. Dat duidt op fysiologische geelzucht, iets wat ongeveer 60% van alle pasgeboren baby's krijgt en wat na een paar weken vanzelf verdwijnt. Als uw baby niet uitgesproken gele ogen en huid heeft, is deze niet lethargisch. Als u zich zorgen maakt, neemt u contact op met uw arts voor controle. Er is aangetoond dat regelmatig de borst geven het gevaar van geelzucht bij pasgeboren baby's verkleint.

Bezoek van familie en vrienden

Zodra uw baby geboren is, wil iedereen langskomen met cadeautjes en felicitaties, en u wilt waarschijnlijk dolgraag uw prachtige baby laten zien aan familie en vrienden. Het kan echter een goed idee zijn om het aantal bezoekjes de eerste weken te beperken, want rust en slaap zijn essentieel om de borstvoeding op gang te krijgen en om u aan te passen aan uw nieuwe bestaan als ouder. Voordat u mensen uitnodigt, is het goed om even na te denken over hoe u zich voelt om de borst te geven waar uw familie of vrienden bij zijn, over wat u van uw gasten verwacht en wat zij van u kunnen verwachten.

Een pasgeboren baby is al zwaar genoeg zonder ook nog gasten te hoeven verzorgen. Zorg in plaats daarvan dat zij voor u zorgen en vraag of ze zelf broodjes of cake meenemen en zelf koffiezetten. Het geeft niet als u niet eerst hebt gestofzuigd of de was niet hebt gedaan. Laat alleen degenen die voor u het belangrijkst zijn in uw babybubbel komen, en geniet samen als gezin van de rust. Om hulp vragen is goed, vraag bewust alleenstaande moeder Ellen maar: zij beschrijft dat je een heel dorp nodig hebt om een kind op te voeden.

Als u dit artikel over de eerste weken na de geboorte met plezier hebt gelezen, raden we ook de andere blogberichten van onze verloskundige Julie aan. Zoals dit artikel over dieet en zwangerschap of ons blogbericht over wat u moet weten voordat u bevalt.

Ik heet Julie, ik ben verloskundige en werk bij Cryos Customer Care. Ik ben al 6 jaar verloskundige en heb ervaring opgedaan op verschillende kraamafdelingen, met onder andere een verblijf in Uganda. Ik gebruik mijn expertise voor informatie op het blog van Cryos over vruchtbaarheid, zwangerschap en geboorte. Ik hoop u een stap dichter bij uw droom van een baby te kunnen brengen.

Julie
Julie