Lage spermamotiliteit – wat is het?
Spermamotiliteit, het vermogen van sperma om effectief te bewegen of 'zwemmen', is essentieel voor bevruchting, omdat het sperma in staat stelt de eicel te bereiken. Lage spermamotiliteit, medisch bekend als asthenozoöspermie of asthenospermie, kan worden beïnvloed door factoren zoals leeftijd of beschadiging van de zaadballen. Vaak is de oorzaak van lage spermamotiliteit onduidelijk. Deze blogpost richt zich op spermamotiliteit, veelvoorkomende redenen voor de afname ervan en mogelijke manieren om deze te verbeteren.
Kun je zwanger worden met een lage spermamotiliteit?
Het is mogelijk om een zwangerschap te bereiken met lage spermamotiliteit, vooral als de zaadcellen verder gezond zijn. De meeste vruchtbaarheidsartsen raden aan om een jaar lang op natuurlijke wijze te proberen met geslachtsgemeenschap om de 2-3 dagen, zelfs als je een lage spermamotiliteit hebt. Als je moeite hebt met een zeer laag of nul aantal zaadcellen, zul je waarschijnlijk vruchtbaarheidsbehandeling moeten ondergaan.
Tijdens het eerste jaar slagen veel stellen en vindt natuurlijke bevruchting plaats. Zo niet, dan zijn geassisteerde voortplantingstechnieken zoals in-vitrofertilisatie (IVF) of intra-uteriene inseminatie (IUI) een optie. Deze methoden helpen de kans op bevruchting te vergroten door de reis van de zaadcel naar de eicel te vergemakkelijken.
Wat is lage spermamotiliteit?
Spermamotiliteit is het vermogen van sperma om efficiënt vooruit te bewegen en is een van de drie elementen die de spermakwaliteit bepalen, naast spermatelling en sperma morfologie. Deze factoren bepalen de algehele spermakwaliteit en kunnen worden vastgesteld via een sperma analyse.
Het rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) uit 2021 stelt dat een gezonde ejaculatie minstens 40% motiele zaadcellen en minstens 30% progressieve zaadcellen die in een rechte lijn bewegen, moet bevatten. Als je spermamotiliteit onder de 40% ligt, wordt dit als laag beschouwd, wat je kans op bevruchting kan beïnvloeden.
Hier is een kort overzicht:
| Motiliteitsniveau | Beschrijving | Percentage van motiele zaadcellen | Progressieve motiliteit |
| Laag | De beweging van de zaadcellen is beperkt, waardoor het moeilijker is om zwanger te worden. | 0 - 39% | 0 - 30% |
| Normaal | Er is een voldoende aantal zaadcellen dat zich progressief voortbeweegt, wat normale vruchtbaarheid garandeert. | 40 - 100% | 31 - 100% |
Tips om zwanger te worden met een laag aantal zaadcellen
Het goede nieuws is dat u stappen kunt ondernemen om uw kansen op een succesvolle zwangerschap te vergroten.
Diagnose van lage spermamotiliteit
Er zijn geen fysieke tekenen van lage spermamotiliteit. Om lage spermamotiliteit te diagnosticeren, is een sperma-analyse noodzakelijk. Tijdens de analyse telt een laborant bewegende zaadcellen en beoordeelt hun progressieve beweging om de motiliteit te bepalen.
Soorten problemen met spermamotiliteit
Zodra het sperma is geanalyseerd, zou het duidelijk moeten worden met welk type sperma-motiliteitsprobleem je te maken hebt. De twee meest voorkomende problemen met spermamotiliteit zijn:
- Necrozoöspermie: Mannen bij wie necrozoöspermie is vastgesteld, hebben weinig tot geen levende zaadcellen in hun sperma. Bijna alle zaadcellen zijn dood na ejaculatie.
- Teratozoospermie: Teratozoospermie is een aandoening waarbij een groot aantal abnormaal gevormde zaadcellen in het sperma wordt aangetroffen. Als meer dan 96% van de zaadcellen abnormaal gevormd is, krijg je de diagnose teratozoöspermie.
Als je moeite hebt om zwanger te worden en andere mogelijke oorzaken wilt onderzoeken, volg dan de link naar onze gids over waarom je niet zwanger raakt.
Een illustratie van een normale zaadcel met hoge motiliteit en een zaadcel met abnormale motiliteit
Oorzaken van lage spermamotiliteit
Er kunnen verschillende oorzaken zijn van lage spermamotiliteit – sommige zijn tijdelijk en gemakkelijk te veranderen, terwijl andere langduriger en misschien zelfs permanent zijn. Enkele oorzaken van lage spermamotiliteit zijn:
- Ongezonde levensstijl: Een van de meest voorkomende oorzaken van lage spermamotiliteit is een ongezonde levensstijl. Factoren zoals roken, een ongezond dieet, stress en alcohol kunnen de kwaliteit van sperma negatief beïnvloeden.
- Blootstelling aan hitte: Vermijd hot tubs, sauna's, solarium en strak ondergoed, omdat de hitte de beweeglijkheid van sperma negatief kan beïnvloeden.
- Genetische factoren: Sommige mannen erven een lage spermamotiliteit, waardoor het moeilijk voor hen is om vader te worden.
- Genitale infecties: Lage spermamotiliteit kan ook worden veroorzaakt door een soa zoals chlamydia of gonorroe.
Vergeet niet dat de spermamotiliteit van maand tot maand kan variëren en dat dit niet altijd permanente onvruchtbaarheid betekent. In de meeste gevallen kan vruchtbaarheidsbehandeling of gedoneerd sperma een optie zijn.
In de video hieronder spreekt Allan Pacey, een expert in mannelijke onvruchtbaarheid, over het probleem van lage spermamotiliteit en kwaliteit en hoe mannen dit ervaren.
Zo verhoog je je spermamotilitei
De spermamotiliteit kan bij de meeste mannen worden verbeterd door een paar veranderingen in de levensstijl: bijvoorbeeld een gezond gewicht behouden, stoppen met roken en regelmatig sporten. Houd er rekening mee dat het ongeveer drie maanden duurt voordat de spermakwaliteit zichtbaar verbetert, wat betekent dat je minstens drie maanden van tevoren moet beginnen voordat je probeert een baby te krijgen.
Spermamotiliteit is niet de enige factor die de kans op conceptie beïnvloedt; het aantal zaadcellen is ook een belangrijk onderdeel van de spermakwaliteit. Als je tips wilt om zwanger te worden met een laag aantal zaadcellen, volg dan de link.
Eet voedsel dat helpt je sperma beweeglijker te maken
Een focus op je dieet is een belangrijke factor bij het verhogen van de spermamotiliteit. Een gezond en gevarieerd dieet met fruit en groenten bevat veel antioxidanten, die in verband worden gebracht met een hoge spermakwaliteit. In de onderstaande lijst hebben we enkele voedingsmiddelen verzameld die een positieve invloed zouden hebben op de beweeglijkheid van sperma, waaronder:
- Groente
- Fruit
- Noten
- Volkoren graanproducten
- Maca-knollen
- Vis
- Schaaldieren
Bron: https://www.sciencedirect.com/
Verhogen van lage spermamotiliteit door middel van lichaamsbeweging
Een andere manier om de kwaliteit van je sperma te verbeteren is door regelmatig te sporten. Uit onderzoek blijkt dat mannen die regelmatig bewegen een hoger aantal zaadcellen hebben. Als je van plan bent om te beginnen met sporten om je spermamotiliteit te verhogen, is het belangrijk dat je dat regelmatig doet en niet overdrijft. Te veel lichaamsbeweging kan het tegenovergestelde effect hebben en de spermamotiliteit verlagen.
Als je meer wilt lezen over spermatelling en hoe dit je kansen op zwangerschap kan beïnvloeden, volg dan de link naar onze blogpost over dit onderwerp.
Andere artikelen over spermamotiliteit
Behandelingen voor mannen met een lage spermamotiliteit
Als je al meer dan een jaar zonder succes zwanger probeert te worden, heb je, volgens de WHO, te maken met onvruchtbaarheid en heb je mogelijk hulp nodig op weg naar het ouderschap. In de meeste landen is het mogelijk vruchtbaarheidsbehandelingen aan te gaan in ziekenhuizen of privé bij vruchtbaarheidsklinieken, die jou en je partner kunnen helpen ouders te worden. In het volgende deel maken we je wegwijs in drie verschillende types van vruchtbaarheidsbehandeling.
Als je een vruchtbaarheidskliniek nodig hebt om je droom van het ouderschap te vervullen, is het belangrijk om de juiste kliniek te vinden. Als je tips wilt over hoe je de juiste vruchtbaarheidskliniek kunt vinden, volg dan de link naar onze blogpost over dit onderwerp.
IUI-behandeling
IUI (intra-uteriene inseminatie) is een soort behandeling waarbij de arts sperma direct in de baarmoeder van de vrouw injecteert. Als je een lage spermamotiliteit hebt, zorgt IUI behandeling ervoor dat je zaadcellen dichter bij de eicel beginnen, wat de kans vergroot dat een zaadcel de eicel bevrucht.
De procedure is erg populair omdat het niet alleen snel maar ook vrijwel pijnloos is. Als je een IUI-behandeling wilt starten, is dit mogelijk bij een vruchtbaarheidskliniek.
IVF-behandeling
IVF behandeling, ook bekend als in vitro fertilisatie, is een methode van geassisteerde voortplanting. De term in vitro betekent "in een glas", wat de methode wordt genoemd omdat de eicel handmatig wordt bevrucht met het sperma in een petrischaaltje. Na de bevruchting vormt zich een embryo, dat de arts vervolgens van het petrischaaltje naar de baarmoeder overbrengt, waar hopelijk een succesvolle zwangerschap plaatsvindt.
ICSI-behandeling
ICSI (intracytoplasmatische sperma-injectie) is een type IVF-techniek waarbij een enkele zaadcel direct in de eicel wordt geïnjecteerd om deze te bevruchten. Omdat de zaadcel direct in de eicel wordt geïnjecteerd, is vruchtbaarheidsbehandeling een goede optie bij lage zaadcelmotiliteit. De behandeling kan ook worden aanbevolen als bij eerdere pogingen met IVF behandeling geen of weinig eicellen zijn bevrucht.
ICSI behandeling met donorsperma is een optie als de man geen gezonde zaadcellen heeft. Gelukkig zijn er ook andere opties. Volg de link om te lezen over behandelopties voor mannen met een laag aantal zaadcellen of verminderde beweeglijkheid.
Wat zijn de opties als je niet zwanger kunt worden met je eigen sperma?
Als je door middel van vruchtbaarheidsbehandeling niet zwanger wordt en onvruchtbaarheid wordt veroorzaakt door een lage spermakwaliteit, kan het gebruik van donorsperma voor vruchtbaarheidsbehandeling een goede optie zijn om je kinderwens te verwezenlijken. Veel stellen wenden zich tot deze oplossing bij vruchtbaarheidsproblemen, en hoewel het misschien niet de manier is waarop je je aanvankelijk voorstelde je gezin te beginnen, worden de stellen die een spermadonor gebruiken om zwanger te worden, gelukkige ouders van gezonde kinderen. Als je mannelijke onvruchtbaarheid ervaart en nieuwsgierig bent naar de mogelijkheden om met de hulp van een spermadonor zwanger te worden, kun je meer lezen over de redenen voor het gebruik van donorsperma en onze donorselectie bekijken in onze donorzoekfunctie.
Als je persoonlijke verhalen wilt lezen over mannelijke onvruchtbaarheid, kunnen we onze blogpost aanbevelen over Johan en zijn rol als vader van een kind dat ter wereld is gekomen met de hulp van een donor.